Kolejne raty pokrywane kolejnymi pożyczkami, telefony od firm windykacyjnych i domowy budżet, który przestaje się domykać. W takiej sytuacji coraz częściej pada pytanie o upadłość konsumencką. Instytucja ta bywa opisywana jako prosty sposób na pozbycie się długów, jednak w rzeczywistości jest postępowaniem sądowym o poważnych skutkach majątkowych. To, czy okaże się właściwym rozwiązaniem, zależy od konkretnej sytuacji dłużnika.
Na czym polega upadłość konsumencka
Procedura jest przeznaczona dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne. Oznacza to utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań. Prawo przewiduje domniemanie takiego stanu, gdy opóźnienie w spłacie przekracza trzy miesiące. Wniosek składa się do sądu, a po ogłoszeniu upadłości informacja o postępowaniu trafia do Krajowego Rejestru Zadłużonych.
Od momentu ogłoszenia upadłości majątek dłużnika staje się masą upadłości, a zarządza nim syndyk. Informacje o przebiegu takiego postępowania i sytuacjach, w których bywa ono rozważane, publikuje radca prawny Paweł Tołoczko z Olsztyna, którego kancelaria zajmuje się upadłością konsumencką, kredytami walutowymi, sprawami rodzinnymi, spadkowymi, pracowniczymi oraz odszkodowaniami. Zapoznanie się z takimi materiałami pomaga zrozumieć, że ocena zawsze zależy od całokształtu okoliczności.
Co dzieje się z majątkiem i długami
Syndyk ustala skład majątku i co do zasady dokonuje jego likwidacji. Dotyczy to także mieszkania stanowiącego własność dłużnika. Przepisy przewidują jednak, że z uzyskanej ceny można wydzielić kwotę przeznaczoną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na określony czas. Nie jest to więc procedura neutralna dla codziennego życia i warto wziąć to pod uwagę przed złożeniem wniosku.
Następnie sąd ustala plan spłaty wierzycieli albo umarza zobowiązania bez jego ustalania, jeżeli dłużnik trwale nie jest w stanie dokonywać żadnych spłat. Plan spłaty trwa co do zasady do trzech lat. Może zostać wydłużony nawet do siedmiu lat, gdy niewypłacalność powstała wskutek działania umyślnego lub rażącego niedbalstwa.
Eksperci z Kancelarii Tołoczko podkreślają, że przed złożeniem wniosku trzeba dokładnie przeanalizować okoliczności powstania zadłużenia oraz skład całego majątku.
Czego upadłość nie obejmuje
Nie wszystkie zobowiązania mogą zostać umorzone. Wyłączenie obejmuje między innymi:
- zobowiązania alimentacyjne,
- renty z tytułu uszczerbku na zdrowiu,
- obowiązek naprawienia szkody orzeczony prawomocnym wyrokiem,
- grzywny oraz inne należności wskazane w przepisach.
Znaczenie ma także zachowanie dłużnika w trakcie postępowania. Ukrywanie majątku, podawanie nieprawdziwych informacji lub niewykonywanie obowiązków wobec syndyka może prowadzić do negatywnych konsekwencji, w tym uchylenia planu spłaty. Wcześniejsze skorzystanie z umorzenia może również ograniczać możliwość ponownego wystąpienia o taką pomoc.
Kiedy warto rozważyć inne rozwiązania
Upadłość nie jest jedyną drogą w sytuacji narastającego zadłużenia. Przy przejściowych problemach rozważa się niekiedy negocjacje z wierzycielami, zmianę harmonogramu lub restrukturyzację zobowiązań. W określonych przypadkach warto też przeanalizować same umowy kredytowe, ponieważ część roszczeń wymaga weryfikacji pod względem ich wysokości, zasadności oraz przedawnienia.
Pomocne jest sporządzenie pełnego zestawienia długów, wraz z nazwami wierzycieli, kwotami, datami wymagalności oraz informacją o toczących się postępowaniach. Dopiero taki obraz pozwala realnie porównać dostępne możliwości. Dla mieszkańców Olsztyna i województwa warmińsko-mazurskiego rozmowa z radcą prawnym może odbyć się w kancelarii lub online.
Jak wyjaśniają doradcy z Kancelarii Tołoczko, pełne zestawienie zobowiązań i dochodów stanowi punkt wyjścia do oceny, czy upadłość konsumencka jest w danej sytuacji uzasadniona.
Upadłość konsumencka może być rozwiązaniem dla osoby, której sytuacja finansowa nie rokuje poprawy, lecz wiąże się z utratą kontroli nad majątkiem i przejściem przez formalne postępowanie. Decyzję dobrze podejmować na podstawie analizy dokumentów, a nie obiegowych opinii o szybkim umorzeniu długów.