Kawa w pracy to dla wielu zespołów stały punkt dnia: poranny start, krótka przerwa między spotkaniami, rozmowa w kuchni. Od tego, jakie urządzenie stoi w biurze, zależy nie tylko smak napoju, ale też to, czy przy ekspresie tworzą się kolejki, ile czasu zajmuje obsługa i jak często trzeba go serwisować. Na rynku funkcjonuje kilka typów maszyn, które różnią się budową, wydajnością i sposobem przygotowania kawy. Inaczej sprawdzą się w pięcioosobowej pracowni, a inaczej w open space z kilkudziesięcioma pracownikami i salą konferencyjną. Poniżej omówiono główne rodzaje urządzeń, zależność między wydajnością a liczbą użytkowników, sposoby zasilania w wodę, dodatkowe funkcje związane z mlekiem i napojami instant oraz podstawy utrzymania sprzętu w dobrym stanie.
Ekspresy automatyczne, kolbowe i kapsułkowe w firmowej kuchni
Wybierając ekspresy do kawy do firmy, najczęściej porównuje się trzy typy. Ekspres automatyczny ma wbudowany młynek, zaparzacz i pojemnik na fusy. Po wybraniu napoju sam miele ziarna, prasuje je, parzy kawę i usuwa zużyty wsad. Obsługa sprowadza się do naciśnięcia przycisku, dlatego to rozwiązanie dominuje w biurach, gdzie każdy ma przygotować kawę samodzielnie.
Ekspres kolbowy wymaga ręcznego zmielenia lub dozowania kawy, ubicia jej w sitku i zamontowania kolby. Daje większą kontrolę nad parametrami, ale potrzebuje przeszkolonej osoby, więc sprawdza się raczej w firmach z kącikiem kawowym obsługiwanym przez baristę lub zapalonego pasjonata. Ekspres kapsułkowy jest najprostszy: wkłada się kapsułkę i uruchamia program. Zajmuje mało miejsca i nie brudzi, jednak koszt jednej porcji bywa wyższy, a wybór kaw ograniczony do oferty systemu.
Wydajność ekspresu a liczba osób w zespole
Przy doborze urządzenia liczą się dwa parametry: ile filiżanek maszyna przygotuje w krótkim czasie oraz jak długo może pracować bez przerwy. Domowe i małe biurowe modele zwykle radzą sobie z kilkoma kawami w ciągu godziny, potem potrzebują odpoczynku, bo nagrzewnica i pompa mają ograniczoną wytrzymałość. Maszyny przeznaczone do intensywnej eksploatacji mają większe bojlery, mocniejsze pompy i wytrzymalsze zespoły parzące.
Znaczenie ma też rytm dnia w firmie. Jeśli większość osób sięga po kawę w tym samym momencie, na przykład tuż po rozpoczęciu pracy, liczy się szybkość parzenia, a nie tylko średnia dzienna liczba napojów. Pojemność zbiornika na ziarna i pojemnik na fusy decydują zaś o tym, jak często ktoś będzie musiał uzupełniać lub opróżniać urządzenie. Przy większym zespole warto rozważyć dwa mniejsze ekspresy w różnych częściach biura zamiast jednego, przy którym zbiera się tłum.
Zbiorniki na wodę czy podłączenie do wodociągu
Większość ekspresów biurowych można zasilać na dwa sposoby. Zbiornik na wodę daje swobodę ustawienia maszyny w dowolnym miejscu, bez instalacji, ale ktoś musi go regularnie napełniać i pilnować, by woda była świeża. Przy intensywnym użytkowaniu zbiornik opróżnia się szybko, co bywa uciążliwe.
Podłączenie do wodociągu eliminuje ten obowiązek: ekspres pobiera wodę na bieżąco, a odpady spływają do kanalizacji lub trafiają do pojemnika. Wymaga jednak dostępu do przyłącza wody, czasem także odpływu, więc miejsce ustawienia trzeba zaplanować wcześniej. Taka konfiguracja sprawdza się tam, gdzie urządzenie pracuje przez cały dzień, a zespół jest liczny. Szczegóły montażu i wymagania instalacyjne podaje zawsze producent konkretnego modelu.
Mleko, napoje instant i dodatkowe funkcje urządzeń
Duża część pracowników pije kawę z mlekiem, dlatego sposób jego podawania wpływa na wygodę użytkowników. Ekspresy mogą być wyposażone w:
- dyszę parową do ręcznego spieniania mleka,
- automatyczny spieniacz z wężykiem zanurzanym w pojemniku z mlekiem,
- wbudowany lub dostawiany pojemnik chłodzący na mleko,
- osobny zasobnik na mleko w proszku,
- dozownik gorącej wody do herbaty.
Rozwiązania z mlekiem świeżym dają lepszy smak, ale wymagają częstszego i dokładniejszego mycia układu, bo mleko szybko pozostawia osady. Napoje instant, takie jak czekolada czy cappuccino z proszku, są prostsze w obsłudze i bardziej odporne na zaniedbania. Przydatne bywają też programy zapamiętujące ustawienia mocy i objętości, zegar włączający maszynę przed przyjściem pracowników oraz tryb oszczędzania energii po okresie bezczynności.
Czyszczenie, odkamienianie i filtracja wody w ekspresach biurowych
Sprzęt używany przez wiele osób brudzi się szybciej niż domowy, więc pielęgnacja musi być regularna i jasno przypisana konkretnej osobie. Codziennie opróżnia się pojemnik na fusy i tacę ociekową, przeciera obudowę i dysze. Układ mleczny płucze się po każdym użyciu lub według instrukcji producenta, a zaparzacz wyjmuje się do mycia w ustalonych odstępach.
Kamień kotłowy odkłada się w bojlerze i przewodach, pogarsza smak kawy i może uszkodzić grzałkę. Dlatego stosuje się filtry wody, które ograniczają twardość, oraz cykliczne programy odkamieniania. Częstotliwość zależy od twardości wody w danym budynku i od intensywności pracy maszyny. Wiele ekspresów sygnalizuje potrzebę czyszczenia na wyświetlaczu, warto jednak przestrzegać także zaleceń serwisu, który może dopasować harmonogram przeglądów do sposobu używania urządzenia.